Kan euthanasie bij mensen met dementie ?
Ja, volgens Hugo Van den Enden.
Het euthanasiedebat laait andermaal op rond vermeende lacunes in de euthanasiewetgeving. Volgens sommigen zitten de onvolkomenheden in de wet verweven om gevoelige groepen te beschermen. Anderen willen de gaten in de wet gedicht. Professor emeritus in de ethiek Hugo Van den Enden (Universiteit Gent), ondervoorzitter van de vereniging Recht op waardig sterven, pleit voor een regeling voor mensen met dementie en elke toestand van wilsonbekwaamheid waarbij de patiënt niet comateus is.
“Met de huidige wet kunnen alleen patiënten om euthanasie vragen die nog helder een vrijwillig verzoek kunnen doen, of op voorhand een wilsverklaring invullen voor het geval ze wilsonbekwaam worden. Die wilsonbekwaamheid slaat echter alleen op de toestand van onomkeerbaar coma. Het probleem is dat de patiënt die dementeert geen helder bewustzijn meer heeft om vrijwillig om euthanasie te verzoeken en toch niet comateus is. Dat betekent dat hij een verminderd bewustzijn heeft en in dat verminderde bewustzijn ondraaglijk kan lijden. Zelfs indien hij niet ondraaglijk lijdt, moeten we er rekening mee houden dat iemand moet kunnen weigeren om in een toestand van diepe dementie verder te vegeteren omdat hij dat kan aanvoelen als een totaal onwaardige aantasting van zijn persoonlijkheid waarin hij niet meer verder in leven wenst gehouden te worden. Vaak is dat het geval. ” “In tegenstelling tot de huidige wet heeft men niet alleen een stervensrecht als men ondraaglijk lijdt. Men moet ook een stervensrecht kunnen opeisen als men in een toestand terechtkomt die men ervaart als een ondraaglijke aftakeling en ontluistering van de eigen waardigheid. Dit betekent dat we een mogelijkheid zouden moeten voorzien om op voorhand ook voor dementie een wilsverklaring in te vullen waarin men dan bijvoorbeeld kan specifiëren dat men een actieve levensbeëindiging wil indien men in een fase komt waarin men zijn naaste niet meer kan herkennen, NIET MEER REDELIJK KAN COMMUNICEREN, ZICH VAN DE EIGEN PERSOONLIJKHEID NIET MEER BEWUST IS, niet meer bewust informatie kan opslaan en niet meer zelf zijn eigen levensfuncties kan regelen. ZO’N WILSVERKLARING ZOU niet alleen MOETEN GELDEN voor dementie, maar voor alle toestanden van verlaagd, verminderd, verward of verdoofd bewustzijn waarbij er sprake is van een ondraaglijk lijden.”